#02 TOP Transvaal

De Haagse wijk Transvaal is van oudsher een arbeiderswijk. In de loop der tijd heeft deze wijk een sterk exotisch karakter gekregen door de aanwezigheid van veel migranten-ondernemers. Het karakteristieke Transvaal gevoel wordt grotendeels bepaald door de bruisende secundaire economie. Vanaf 2002 breekt een periode van grootschalige herstructurering aan. Maar tussen het startpunt van de herstructurering en de uiteindelijke opleverdatum ligt een langdurige periode van vraagtekens. Het positieve eindbeeld van de herstructurering is nog lang niet in zicht, terwijl leegstand en verloedering hun intrek nemen in de buurt. De uitgestorven ruimtes worden aanschouwd met nostalgie aan wat er vroeger was en met een droombeeld van wat de toekomst zal brengen. Het ‘nu’ roept alleen maar droevigheid op. Juist de flexibele regels en voorwaarden die de tussentijd eigen is, zijn de ultieme fantasie voor een startende ondernemer.

De Tijdelijke Ondernemers Plaats (TOP) heeft zijn basis in Transvaal. TOP wil de startende ondernemer betrekken bij de leegstand en hem stimuleren de tussentijd te gebruiken als testfase. Zo kan de wijk weer berusten op de rijkdom van het informele en het kleine ondernemerschap. Het inzetten van de tussentijd werkt hierbij als katalysator voor de ruimtelijke en economische herinrichting van de wijk. TOP laat zien hoe de randvoorwaarden die de tussentijd biedt, geherinterpreteerd kunnen worden: een grote voorraad panden, flexibele regelgeving en de tijdelijkheid als testperiode.

TOP inventariseert de noodzakelijke ingrediƫnten om het tussentijds ondernemen van de grond te krijgen en brengt deze in kaart onder de noemers Tijd, Ondernemers en Plaats. Een specifieke koppeling tussen deze ingrediƫnten, de TOPformule, leidt tot een intrigerende en succesvolle uitwerking van ondernemen in de tussentijd. TOP koppelt plannen van ondernemers aan vacante ruimtes, maar onderzoekt zelf ook leegstaande ruimtes op hun potentie voor geschikte activiteiten en ondernemingen. TOP bemiddelt tussen de betreffende partijen om zo de formule in werking te laten treden.
TOP herbergt een specialistische achterban, bestaand uit ontwerpers, bouwkundigen, (financieel) adviseurs en strategen, die deelnemende ondernemers begeleidt en ondersteunt. Er wordt zorgvuldig gekeken wie voor welke panden in aanmerking komt. De diversiteit en levendigheid in Transvaal blijft op deze manier gewaarborgd. Het ondernemen in de tussentijd wordt tot een hoger resultaat gebracht, waarbij het divers, kleinschalig ondernemerschap de drager van het karakter van de wijk blijft.

De tussentijd moet zichzelf kunnen verkopen aan de ondernemer. TOP ontwikkelt hiervoor een sterk fundament: een chique en herkenbaar hoofdkantoor. Dit is de uitvalsbasis voor de bedrijvige ondernemer en voor de organisatie TOP zelf. Naast een informatieknooppunt voor de ondernemers en de betrokken partijen, is het de plek waar de gemeenschappelijke voorzieningen voor de deelnemers te vinden zijn. Het uiterlijk van het kantoor is het toonbeeld van de huisstijl van TOP: het is een uitnodiging aan de ondernemers om voor een paar jaar een naamsverbintenis aan te gaan.

In de wijk bevinden zich de kortstondige werkplekken van de deelnemende ondernemers. De locatie van deze werkplekken is tijdelijk en verschuift van tijd tot tijd, gestuurd door het sloopproces in de wijk. De werkplek nestelt zich op of in leegstaande locaties, afhankelijk van de mogelijkheden die het sloopproces biedt.

Zowel het uiterlijk van het hoofdkantoor als dat van de tijdelijke werkplekken passen binnen de huisstijl van TOP. Op deze manier zijn alle deelnemende TOP-eenheden gekenmerkt door hun familieband. Maar waar het hoofdkantoor een uiteenzetting is van de mogelijkheden die de huisstijl biedt, is het uiterlijk van de werkplekken lowprofile en lowbudget. Hier bestaat de huisstijl uit ruimtelijke toevoegingen die makkelijk te (her)bevestigen zijn. Ze dragen zorg voor de zichtbaarheid van de werkplek en de directe relatie met de straat. Geholpen door additionele ingrepen in de openbare ruimte, benadrukken ze de aanwezigheid van de kortstondige werkplekken in Transvaal en leveren ze een bijdrage aan de levendigheid en leefbaarheid op straat.